Magdalena i Marek Majewscy Szkółka Roślin Wrzosowatych

Wrzosy i wrzośce

Wskazówki uprawy i pielęgnacji wrzosów i wrzośców

Wrzosy i wrzośce to najczęściej małe krzewy, krzewinki o zimozielonych łuskowatych (wrzosy) lub igiełkowatych (wrzośce) liściach. Efektowne kwitnienie, barwa liści oraz odmienność form sprawiają, że mogą być one wszechstronnie stosowane w kompozycji ogrodów. Są to rośliny bardzo dekoracyjne, ale pod jednym warunkiem, muszą być posadzone na terenie już uporządkowanym. Stanowią one często podobnie jak byliny "makijaż" ogrodu, podkreślając jego wykończenie. Najwspanialsze efekty dają wówczas gdy rosną w masie, a także w połączeniu z innymi roślinami ozdobnymi np. karłowe formy iglaków, żarnowce, brzozy.

Wrzosy i wrzośce mogą stanowić ozdobę ogrodu nie tylko wtedy gdy piękny efekt kolorowych plam dają nam ich kwiaty, ale także przez cały rok. Po zrośnięciu się w jedną kępę dają plamy w różnych odcieniach zieleni i koloru żółtego, pełniąc funkcję roślin okrywowych (kobiercowych).

Bardzo ciekawą grupą wrzosów są wrzosy pączkowe. Pąki kwiatowe u odmian tych wrzosów nie otwierają się. Dzięki temu bardzo długo utrzymują barwę, będąc ciągle atrakcyjnymi, nawet zimą. Ze względu na rozległą paletę barw, długie kwitnienie, dobrą mrozoodporność mogą stanowić wspaniałą ozdobę nie tylko ogrodowych wrzosowisk. Można je wykorzystać również do ozdoby okien, balkonów i tarasów. Dobrze komponują się w pojemnikach w połączeniu z iglakami. Mogą stanowić ozdobę w tych donicach, w których wcześniej rosły letnie kwiaty jednoroczne. Wrzosy pączkowe coraz częściej znajdują zastosowanie przy obsadzaniu grobów. Są bardzo efektowne na dzień Wszystkich Świętych, skromniejsze oczywiście od chryzantem, ale za to dużo tańsze i nie boją się przymrozków. Posadzone w ozdobnej donicy i zasuszone mogą stanowić element dekoracyjny wystroju domowego wnętrza przez całą zimę.

Wymagania

Wrzosy i wrzośce lubią stanowiska słoneczne, suche i osłonięte od wiatru. Idealnym podłożem jest gleba lekka, próchniczna, nieco piaszczysta, łatwo przepuszczalna, o kwaśnym odczynie(ph 4-5,5). Każdy rodzaj gleby można poprawić przekopując ją z materiałem organicznym(torf, ziemia kompostowa) przed posadzeniem roślin. Jeżeli odczyn podłoża nie jest odpowiedni, należy w miejscu, gdzie ma być założony ogród wrzosowy usunąć część ziemi na głębokość 10-15 cm, nasypać torfu i przekopać głęboko do 25-30 cm, mieszając dotychczasowe podłoże z torfem. Wrzosy źle rosną na stanowiskach mocno wilgotnych i nie lubią częstego podlewania.

Sadzenie

Rośliny najlepiej sadzić w grupach minimum 10-15 sztuk z odmiany, w odległości 20-30 cm od siebie. Zwykle jest to mniej więcej 10- 15 roślin na każdy metr kwadratowy. Wrzosy i wrzośce powinno się sadzić tak głęboko, by dolne gałązki dotykały ziemi. Po posadzeniu rośliny obficie podlewamy, a ziemię wokół nich ściółkujemy kilkucentymetrową warstwą rozdrobnionej kory sosnowej. Kora przeciwdziała nadmiernemu parowaniu wody, ogranicza wzrost chwastów i zabezpiecza system korzeniowy przed przemarzaniem.

Nawożenie

Wrzosy i wrzośce są mało wymagające. Należy zasilać je raz w roku wczesną wiosną. Mogą to być nawozy wieloskładnikowe np. Azofoska, Hydrocomplex, nawozy o spowolnionym działaniu np. Osmocote lub nawozy przeznaczone dla roślin kwaśnolubnych.

Zabezpieczanie roślin na zimę

Większość odmian wrzosów i wrzośców wymaga przykrycia na zimę. Dobrym okryciem są gałązki roślin iglastych. Zamiast nich można użyć siatki jutowej, agrowłókniny, lub tkaniny cieniującej z tworzywa sztucznego(wystarczy na kilka sezonów). Nie wolno przykrywać roślin liśćmi, słomą czy folią.

Cięcie

Bardzo ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym, koniecznym dla prawidłowego wzrostu roślin jest ich cięcie. Wpływa ono na zagęszczenie i obfitsze kwitnienie. Małe rośliny przycinamy sekatorem, duże rosnące w masie wygodniej przyciąć nożycami. Cięcie należy wykonać poniżej przekwitniętych kwiatów. Wrzosy i niektóre gatunki wrzośców np. Erica tetralix, Erica vagans, Erica watsonii, przycinamy wczesną wiosną, wrzośce z gatunku Erica carnea, Erica darleyensis w maju, na początku czerwca, zaraz po przekwitnięciu.

Problemy zdrowotne roślin

Wrzosy i wrzośce są właściwie odporne na szkodniki i choroby, jeżeli rosną w odpowiadającym im miejscu i są należycie pielęgnowane. Czasami mogą być porażane przez grzyby z rodzaju Botrytis (szara pleśń), Rhizoctonia, Pythium, Glomorella. Najwięcej przypadków zachorowań obserwuje się w lipcu. Sprzyja temu wysoka wilgotność i temperatura powietrza. Zaleca się profilaktyczny oprysk w czerwcu, lipcu ogólnie dostępnymi preparatami grzybobójczymi np. Sarbravit, Rovral, Euparen.

Pora kwitnienia

Zakładając wrzosowisko można tak dobrać odmiany wrzosów i wrzośców, by od lutego do listopada zachować ciągłość kwitnienia. W pierwszej połowie lutego zaczynają kwitnąć pierwsze wrzośce np. wrzosiec krwisty (Erica carnea) odm. „Winter Beauty”. Marzec kwiecień i maj to okres kwitnienia większości odmian wrzośców. W drugiej połowie czerwca zakwita wrzosiec bagienny (Erica tetralix), wrzosiec Watsona (Erica watsonii), wrzosiec popielaty (Erica cinerea), a nieco później wrzosiec rozpierzchły (Erica vagans). Odmiany najwcześniejsze kwitną już w lipcu, a najpóźniejsze do końca listopada.